Trong bối cảnh thị trường xe điện Việt Nam đang nóng lên từng ngày, Thiên Việt Securities vừa công bố rót hơn 4 triệu USD vào Dat Bike – một startup xe máy điện "made in Vietnam". Khoản đầu tư này nâng tổng số vốn Dat Bike gọi được trong vòng Series B lên hơn 26 triệu USD.
Vậy điều gì đã khiến các nhà đầu tư lớn tin tưởng vào một thương hiệu non trẻ như Dat Bike, đặc biệt khi Việt Nam đang đặt mục tiêu đầy tham vọng: 50% xe điện vào năm 2030? Câu chuyện của Dat Bike không chỉ là về vốn, mà còn là hành trình kiên cường vượt qua những thử thách tưởng chừng không thể.
Dat Bike: Từ "cú sốc" Shark Tank đến thương vụ triệu đô
Dat Bike được thành lập vào năm 2019 bởi Nguyễn Bá Cảnh Sơn, một kỹ sư từng làm việc tại Silicon Valley với khát vọng tạo ra một chiếc xe điện mang thương hiệu Việt. Ngay từ đầu, Dat Bike đã xác định chiến lược khác biệt: tập trung vào phát triển pin xe điện – trái tim của chiếc xe – với khả năng di chuyển quãng đường dài và bền bỉ.
Chiến lược này hướng đến nhóm khách hàng yêu thích đi phượt, những người cần một chiếc xe điện có thể đáp ứng hành trình xa mà không lo hết pin giữa đường. Đây là một hướng đi táo bạo, bởi tại thời điểm đó, thị trường xe điện Việt Nam còn rất sơ khai.
Thử thách "khó nhằn" trên Shark Tank 2019
Để giới thiệu tầm nhìn và tìm kiếm nguồn vốn, Dat Bike đã xuất hiện trên chương trình Shark Tank vào năm 2019. Tuy nhiên, tại thời điểm đó, các nhà đầu tư hầu như không đặt niềm tin vào khả năng thành công của Dat Bike. Lý do rất rõ ràng:
- Thị trường non trẻ: Mặc dù Việt Nam có khoảng 70 triệu xe máy, nhưng việc chuyển đổi sang xe điện còn rất mới mẻ, hạ tầng trạm sạc gần như chưa có.
- Cạnh tranh khốc liệt: Thị trường xe máy Việt Nam đã bị chiếm lĩnh bởi các thương hiệu toàn cầu lớn như Honda, Piaggio.
- Khó khăn của startup phần cứng: Phát triển phần cứng (xe máy) và tích hợp phần mềm để chúng hoạt động trơn tru là một quá trình cực kỳ tốn kém và mất thời gian.
"Nếu làm phần mềm có thể sửa được, ngồi code lại, làm lại. Tuy nhiên, nếu làm ra phần cứng và phần mềm để chúng chạy được với nhau thì rất khó và mất rất nhiều thời gian và cực kỳ tốn nhiều tiền."
Điển hình là VinFast, một tập đoàn lớn với nguồn lực khổng lồ, cũng đã phải đầu tư rất nhiều để xây dựng nhà máy và phát triển xe, thậm chí vẫn đang đốt hơn 3 tỷ USD mỗi năm để hoàn thiện sản phẩm. Đối với một startup non trẻ như Dat Bike, việc cạnh tranh trong lĩnh vực này, dù chỉ là xe máy, thực sự là một thách thức khổng lồ. Việc các nhà đầu tư Shark Tank từ chối rót vốn vào Dat Bike khi đó là điều dễ hiểu.
Bước ngoặt gọi vốn và chiến lược bền vững
Tuy nhiên, như câu nói trong giới startup: "Những gì không hủy diệt được bạn sẽ làm cho bạn mạnh mẽ hơn". Câu chuyện của Dat Bike chính là minh chứng.
Đến năm 2022, sau khoảng 3 năm kiên trì, Dat Bike bắt đầu gọi được những vòng vốn đầu tiên từ Jungle Ventures – một quỹ đầu tư nổi tiếng ở Đông Nam Á. Jungle Ventures có tầm nhìn xa về sự chuyển đổi sang xe điện ở Việt Nam và khu vực. Dù khoản đầu tư hơn 5 triệu USD vào thời điểm đó được coi là "muối bỏ bể" cho một công ty sản xuất xe, nhưng đây là bước đệm quan trọng.
Thị trường xe điện bùng nổ và Dat Bike "có lãi"
Mọi thứ thay đổi đáng kể vào năm 2024-2025. Thị trường xe điện toàn cầu, đặc biệt là Trung Quốc, đang dẫn dắt xu hướng. Việt Nam cũng nhận ra tầm quan trọng của việc chuyển đổi sang xe điện để giảm thiểu khí thải và ứng phó với giá xăng dầu tăng cao.
Một điểm sáng quan trọng giúp Dat Bike thu hút các nhà đầu tư lớn là khả năng đạt được lợi nhuận.
"Mặc dù đến năm 2024, tổng doanh thu của Dat Bike chỉ 168 tỷ, tuy nhiên, Dat Bike đã làm được điều mà nhiều công ty, đặc biệt là sản xuất xe, có thể họ chưa làm được, đó là ở một quy mô vừa phải, họ bắt đầu có lãi, họ có lợi nhuận trước thuế."
Khả năng sinh lời ở quy mô vừa phải đã củng cố niềm tin của nhà đầu tư vào chiến lược phát triển bền vững của Dat Bike. Đến năm 2025, Dat Bike thành công gọi vốn 22 triệu USD, dẫn dắt bởi Jungle Ventures và nhiều nhà đầu tư Nhật Bản.
Cùng với đó, Dat Bike cũng dần chuyển đổi mô hình sản phẩm, từ những chiếc xe chuyên đi phượt sang các dòng xe phù hợp với đô thị hơn như Quantum, nhằm tiếp cận đại đa số người dùng. Hiện tại, Dat Bike đang mở rộng hệ thống phân phối và thu hút sự chú ý của người tiêu dùng.
Thiên Việt Securities và tương lai cạnh tranh của Dat Bike
Khoản đầu tư 4 triệu USD từ Thiên Việt Securities càng củng cố vị thế của Dat Bike. Thiên Việt Securities là một nhà đầu tư "mát tay" trong lĩnh vực công nghệ, từng thành công với các thương vụ như MoMo và Finhay. Sự tham gia của họ cho thấy Dat Bike đang ở một vị thế thuận lợi để phát triển và cạnh tranh sòng phẳng trên thị trường.
Điểm mạnh cốt lõi của Dat Bike vẫn là công nghệ pin.
Khả năng sạc 4 giờ để đi được hơn 200km là một lợi thế cạnh tranh lớn, một "selling point" giúp Dat Bike thu hút người dùng.
Với việc Việt Nam đang dần chuyển đổi từ xe máy xăng sang xe máy điện, Dat Bike cùng với VinFast đang trở thành những thương hiệu tiên phong. Cuộc đua giành thị phần trong tương lai sẽ rất thú vị, khi các thương hiệu Việt có thể cạnh tranh trực tiếp với những "ông lớn" truyền thống như Honda hay Piaggio.
Kết Luận
Hành trình của Dat Bike là câu chuyện truyền cảm hứng về một startup Việt kiên cường, vượt qua những nghi ngờ ban đầu để khẳng định vị thế trong một ngành công nghiệp đầy thách thức. Từ việc bị từ chối trên Shark Tank đến việc thu hút hàng chục triệu đô la vốn đầu tư, Dat Bike đã chứng minh được tầm nhìn và khả năng thực thi của mình.
Với chiến lược tập trung vào công nghệ pin bền bỉ, khả năng đạt lợi nhuận ở quy mô vừa phải và sự hỗ trợ từ các nhà đầu tư uy tín như Thiên Việt Securities, Dat Bike đang có những bước đi vững chắc để trở thành một đối thủ đáng gờm trên thị trường xe điện Việt Nam.
Bạn nghĩ sao về tương lai của xe điện Việt Nam? Liệu Dat Bike hay VinFast sẽ là những cái tên dẫn dắt thị trường, thay thế các thương hiệu xe máy truyền thống? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn tại cộng đồng Stag trên Facebook: Stag - Giáo dục tài chính và đầu tư bền vững
Muốn nâng cao kỹ năng tài chính và đầu tư? Stag cung cấp các khóa học phân tích báo cáo tài chính và đầu tư quỹ mở/ETF — được truyền tải đơn giản, dễ hiểu, không cần nền tảng tài chính chuyên sâu.