Việt Nam đang đứng trước nguy cơ phải cắt giảm đáng kể các chuyến bay trong tháng 4 tới. Nguyên nhân chính là sự thiếu hụt nghiêm trọng nguồn cung dầu hỏa – nhiên liệu thiết yếu cho ngành hàng không – từ các đối tác lớn như Trung Quốc và Thái Lan. Hai quốc gia này đang ưu tiên đảm bảo nguồn năng lượng cho chính họ trong bối cảnh địa chính trị phức tạp.
Tình hình này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng di chuyển của người dân mà còn tạo ra sức ép lớn lên nền kinh tế, đặc biệt là nguy cơ lạm phát gia tăng. Vậy, trong bối cảnh đầy thách thức này, các nhà đầu tư cá nhân có thể làm gì để bảo vệ tài sản và thậm chí gia tăng lợi nhuận?
Khan hiếm nhiên liệu hàng không: Nguyên nhân và thực trạng
Việt Nam hiện phụ thuộc rất lớn vào nhập khẩu dầu hỏa cho máy bay, với 2/3 tổng sản lượng đến từ nước ngoài. Trong đó, Trung Quốc và Thái Lan là hai nhà cung cấp chính. Cụ thể, trong năm 2025, Việt Nam đã nhập khẩu khoảng 1,5 triệu tấn dầu hỏa từ Trung Quốc, trở thành nước nhập khẩu dầu hỏa lớn thứ ba thế giới từ quốc gia này. Điều này cho thấy sự phụ thuộc sâu sắc vào nguồn cung từ hai thị trường này.
Tuy nhiên, cả Trung Quốc và Thái Lan gần đây đều thông báo sẽ hạn chế xuất khẩu dầu hỏa. Lý do được đưa ra là do cuộc chiến ở Iran và sự sụt giảm nguồn cung dầu hỏa toàn cầu, buộc họ phải ưu tiên đảm bảo năng lượng cho nhu cầu nội địa. Họ cũng khuyến nghị Việt Nam tìm kiếm các nhà cung cấp khác. Dù vậy, trong bối cảnh xung đột leo thang, việc tìm kiếm nguồn cung thay thế dồi dào và ổn định là một thách thức lớn.
Áp lực tài chính lên các nhà nhập khẩu
Bên cạnh vấn đề nguồn cung, các nhà nhập khẩu xăng dầu hàng không lớn nhất Việt Nam như Petrolimex và Skypec đang đối mặt với khó khăn kép. Giá dầu thế giới tăng cao, trong khi hạn mức tín dụng từ các ngân hàng không được nới rộng. Điều này có nghĩa là khi giá dầu tăng, khả năng nhập khẩu của họ bị hạn chế.
Theo đánh giá, nguồn cung dầu hỏa tại Việt Nam hiện chỉ đủ dùng đến cuối tháng 3 năm 2026. Dù Petrolimex và Skypec đang nỗ lực đàm phán với ngân hàng để nới rộng hạn mức tín dụng, nhưng ngay cả khi thành công, Việt Nam vẫn phải trả một mức giá rất cao cho dầu hỏa.
Các nhà nhập khẩu thường phải mua trước lượng dự trữ cho tháng tới. Ví dụ, ngay trong tháng 3, họ đã phải đàm phán để "chốt" các hợp đồng mua bán tương lai nhằm đảm bảo nguồn cung cho tháng 4. Hiện tại, giá xăng dầu giao dịch tại sàn Singapore đang ở mức khoảng 157 USD/thùng, cao hơn đáng kể so với giá thế giới trung bình khoảng 100 USD/thùng. Tức là, nếu muốn mua dầu, các nhà nhập khẩu phải chấp nhận trả giá cao gấp 1,5 lần so với thị trường. Thậm chí với mức giá này, việc đảm bảo đủ nguồn cung vẫn là một dấu hỏi lớn khi nhiều nước xuất khẩu không sẵn sàng bán.
Tác động đến đời sống và kinh tế
Tình trạng khan hiếm và giá dầu tăng cao sẽ có những ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp đến cuộc sống của người dân và nền kinh tế.
Ảnh hưởng trực tiếp đến người dân
Nếu nguồn cung dầu hỏa không đủ, nhiều khả năng các chuyến bay trong tháng 4 sẽ bị cắt giảm hoặc hủy bỏ. Điều này sẽ gây khó khăn lớn cho những ai có nhu cầu di chuyển bằng máy bay. Hơn nữa, ngay cả khi có thể mua được vé, giá vé máy bay cũng sẽ tăng rất cao, do các hãng hàng không phải chuyển gánh nặng chi phí nhập khẩu nhiên liệu đắt đỏ sang người tiêu dùng.
Ảnh hưởng gián tiếp: Lạm phát
Nguồn cung xăng dầu bị hạn chế sẽ đẩy chi phí vận chuyển lên rất cao, đặc biệt là đối với các mặt hàng được vận chuyển bằng đường hàng không. Phí dịch vụ vận tải tăng mạnh sẽ tác động đến giá thành của nhiều loại hàng hóa và dịch vụ.
Tổng hợp các yếu tố này sẽ dẫn đến lạm phát.
Lạm phát của Việt Nam trong năm nay có thể sẽ chịu nhiều sức ép lớn khi giá xăng dầu tăng cao. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến sức mua và chất lượng cuộc sống của người dân.
Giải pháp cho nhà đầu tư trong bối cảnh lạm phát
Trong bối cảnh lạm phát gia tăng, câu hỏi đặt ra là làm thế nào để bảo vệ và phát triển tài sản cá nhân. Một trong những nhà đầu tư lỗi lạc nhất thế giới, Warren Buffett, đã đưa ra lời khuyên: "Cách duy nhất để bạn vượt qua giai đoạn kinh tế lạm phát cao đó là khoản thu nhập của bạn phải tăng cao hơn nhiều so với lạm phát."
Đối với người làm công ăn lương, việc tăng lương ngay lập tức để bù đắp lạm phát là điều gần như không thể. Do đó, cách hiệu quả nhất là tìm kiếm các kênh đầu tư có khả năng tạo ra tỷ suất lợi nhuận cao hơn tốc độ lạm phát.
Đầu tư thông qua các quỹ mở và quỹ ETF
Warren Buffett khuyến nghị các nhà đầu tư nhỏ lẻ, đặc biệt là những người không có kiến thức chuyên sâu về thị trường, nên đầu tư thông qua các công ty quản lý quỹ, cụ thể là quỹ mở và quỹ ETF. Đây là hình thức ủy thác tiền cho các chuyên gia có kiến thức và kinh nghiệm để họ đầu tư thay bạn.
Tại Việt Nam, các quỹ này được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) giám sát rất chặt chẽ, đảm bảo tính minh bạch và an toàn cho nhà đầu tư.
Về hiệu quả đầu tư, tỷ suất lợi nhuận của các quỹ mở hàng đầu (chủ yếu đầu tư vào cổ phiếu) trong 5 năm gần nhất đạt khoảng 13,4% mỗi năm. Con số này đạt được bất chấp những biến động lớn của thị trường sau đại dịch Covid-19, bao gồm giai đoạn thị trường giảm 20% vào năm 2022 và phục hồi mạnh mẽ 35-40% vào 2023-2024.
Với mức lạm phát hiện tại của Việt Nam khoảng 3-4% (và có thể tăng gần 5% khi giá xăng dầu tăng cao), tỷ suất lợi nhuận 13,4% từ các quỹ mở là một con số rất hấp dẫn. Nó không chỉ giúp bảo toàn giá trị tài sản mà còn tạo ra lợi nhuận thực tế cao hơn nhiều so với tốc độ mất giá của đồng tiền, giảm thiểu rủi ro lạm phát một cách hiệu quả.
Kết Luận
Tình hình khan hiếm nhiên liệu hàng không từ Trung Quốc và Thái Lan đang đặt Việt Nam vào thế khó, với nguy cơ cắt giảm chuyến bay và áp lực lạm phát gia tăng. Điều này đòi hỏi người dân và nhà đầu tư cần có những chiến lược tài chính phù hợp để ứng phó.
Lời khuyên từ Warren Buffett về việc đầu tư thông qua các quỹ mở và quỹ ETF trở nên đặc biệt giá trị trong bối cảnh này. Với tỷ suất lợi nhuận trung bình 13,4% mỗi năm, các quỹ này có thể là một giải pháp hiệu quả để vượt qua lạm phát và gia tăng tài sản, ngay cả khi bạn không có nền tảng tài chính chuyên sâu.
Trong tình huống Việt Nam phụ thuộc vào các nước về năng lượng và họ hạn chế xuất khẩu, nếu không tìm được nguồn cung thay thế, các chuyến bay thương mại sẽ giảm và lạm phát tăng cao do dịch vụ vận chuyển đắt đỏ, bạn sẽ làm gì? Đầu tư vào quỹ mở, quỹ ETF, hay vàng hoặc bất động sản? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn tại cộng đồng Stag trên Facebook: Stag - Giáo dục tài chính và đầu tư bền vững
Muốn nâng cao kỹ năng tài chính và đầu tư? Stag cung cấp các khóa học phân tích báo cáo tài chính và đầu tư quỹ mở/ETF — được truyền tải đơn giản, dễ hiểu, không cần nền tảng tài chính chuyên sâu.