Trong quá trình chia sẻ về tài chính và xây dựng danh mục đầu tư (như chiến lược 696), một trong những câu hỏi mình nhận được nhiều nhất là: “Khi đầu tư vào ETF ở Việt Nam, nên chọn quỹ nào?” và “Tại sao lại ưu tiên bộ chỉ số Diamond thay vì VN30?”.
Nhiều nhà đầu tư mặc định rằng VN30 – đại diện cho 30 doanh nghiệp lớn nhất thị trường – là lựa chọn an toàn tuyệt đối. Tuy nhiên, dưới góc nhìn đầu tư dài hạn, câu chuyện không hoàn toàn đơn giản như vậy. Trong bài viết này, mình sẽ phân tích lý do cốt lõi khiến mình đặt niềm tin vào ETF Diamond và khuyến khích các nhà đầu tư xem xét chứng chỉ quỹ này cho một danh mục bền vững.
Hai nguyên tắc cốt lõi để đầu tư thành công
Trước khi đi sâu vào so sánh các quỹ ETF, chúng ta cần thống nhất hai nguyên tắc cốt lõi trong triết lý đầu tư:
1. Quản trị cảm xúc để đi đường dài
Rất nhiều người chỉ nhìn vào hiệu suất (performance) hay mức phí quản lý của quỹ. Dù quan trọng, nhưng yếu tố quyết định thành bại lại là tâm lý.
Bạn cần chọn một tài sản giúp bạn tránh bị cảm xúc chi phối – không chốt lời quá sớm khi thị trường hưng phấn, và không hoảng loạn cắt lỗ khi thị trường điều chỉnh. Việc ra vào thị trường liên tục làm gãy cấu trúc của một danh mục đầu tư dài hạn.
2. Ưu tiên sự tăng trưởng bền vững, ít biến động
Mình luôn ưu tiên những công ty hoặc quỹ có nền tảng cơ bản (fundamental) vững chắc. Đó là những doanh nghiệp thống lĩnh thị phần, có lợi thế cạnh tranh rõ ràng (blue-chips). Một tài sản ít biến động, khó bị thao túng giá sẽ giúp nhà đầu tư kê cao gối ngủ và tự tin nắm giữ qua các chu kỳ của thị trường.
Quỹ ETF VN30 và những quan ngại của mình
Đầu tư theo chỉ số VN30 về lý thuyết là rót vốn vào 30 công ty có vốn hóa lớn nhất trên sàn chứng khoán Việt Nam. Tuy nhiên, không phải cứ vốn hóa lớn là mặc nhiên an toàn.
Hãy nhìn sang thị trường Mỹ với S&P 500. Dù một công ty có vốn hóa lọt top 10 như SpaceX ngay sau khi IPO, các quỹ ETF cũng không vội vàng đưa ngay vào rổ. Họ có hội đồng đánh giá khắt khe để xem cổ phiếu đó có thực sự bền vững và an toàn trước rủi ro làm giá hay không.
Nhưng với VN30, do tính chất của một thị trường cận biên (Frontier Market), vẫn còn tồn tại những vấn đề:
Rủi ro thao túng giá: Trong quá khứ, thị trường từng chứng kiến những cổ phiếu bị đẩy giá lên quá cao so với giá trị thực (ví dụ điển hình là FLC) và lọt vào rổ VN30. Khi một cổ phiếu lọt rổ, các quỹ ETF thụ động buộc phải nhắm mắt mua vào.
Biến động bất thường của một vài cổ phiếu trụ: Có những mã cổ phiếu vốn hóa cực lớn (như VIC) từng ghi nhận mức tăng 380% chỉ trong 12 tháng. Khi các mã chiếm tỷ trọng lớn (đôi khi lên tới 9% rổ chỉ số) biến động mạnh, toàn bộ chỉ số VN30 sẽ bị giật cục theo.
Tỷ lệ tự do chuyển nhượng thấp: Đây là rào cản khiến các tổ chức xếp hạng như MSCI chưa nâng hạng toàn diện cho thị trường Việt Nam. Nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn nhưng khối lượng giao dịch thực tế lại nhỏ, dẫn đến việc một nhóm dòng tiền có thể dễ dàng chi phối giá cổ phiếu, làm méo mó bản chất của chỉ số.
Vì những lý do trên, VN30 chưa thực sự đáp ứng được tiêu chí “ít biến động” mà mình tìm kiếm.
Tại sao quỹ ETF Diamond lại là lựa chọn tối ưu?
Để giải thích tại sao chọn Diamond, mình muốn kể một chút về kinh nghiệm cá nhân.
Trước đây, mình từng làm việc tại State Street và quỹ hưu trí MLC – nơi quản lý khối tài sản lên tới 200 tỷ đô la.
Khi ngồi ở vị trí quản lý những dòng tiền khổng lồ như vậy, các quỹ cần ưu tiên sự an toàn. Khi họ giải ngân vào một thị trường mới nổi, họ cực kỳ cẩn trọng.
Giả sử khi mang tiền đầu tư vào Myanmar – một thị trường còn nhiều bất ổn nhưng có tiềm năng. Nếu không hiểu rõ thị trường này, chiến lược an toàn nhất để giảm thiểu rủi ro là gì? Đó là chỉ đầu tư vào những công ty top đầu (đầu ngành) tại Myanmar.
Đây chính xác là tư duy của các quỹ ngoại khi tiếp cận thị trường Việt Nam. Họ nghiên cứu rất kỹ và chỉ muốn mua những công ty tốt nhất.
Tuy nhiên, ở Việt Nam, luật pháp quy định giới hạn tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài để bảo vệ quyền lợi cho nhà đầu tư trong nước.
Khi các công ty tốt nhất đã “kín room” ngoại, các dòng vốn tỷ đô này phải làm sao? Câu trả lời chính là đầu tư gián tiếp qua quỹ ETF Diamond.
3 điểm khiến mình chọn ETF Diamond
Đứng trên vai người khổng lồ: Diamond đã thu hút khoảng nửa tỷ đô từ các nhà đầu tư nước ngoài. Các quỹ ngoại này có đội ngũ chuyên gia hùng hậu, nguồn lực phân tích khổng lồ để viết lên những thesis rõ ràng trước khi xuống tiền. Việc của mình rất đơn giản: Đầu tư theo họ. Mình không cần tốn quá nhiều tài nguyên để tự nghiên cứu lại từ đầu.
Khó bị thao túng: Khác với VN30, các cổ phiếu trong rổ Diamond được chọn lọc với tiêu chí khối lượng giao dịch (trading volume) và tỷ lệ free float rất lớn. Điều này khiến thị trường khó bị thao túng bởi một nhóm nhỏ.
Biến động thấp: Thực tế đã chứng minh, trong các giai đoạn thị trường rung lắc (như mình từng tổng kết trong Series 696 vào tháng 11/2025), bộ chỉ số Diamond giữ được sự ổn định tốt hơn hẳn VN-Index – nơi đôi khi bị biến động mạnh bởi các cổ phiếu tăng đột biến.
Tóm lại
Việc lựa chọn ETF Diamond thay vì VN30 xuất phát từ mong muốn tìm kiếm một tài sản: Độ biến động thấp, thanh khoản cao, khó bị làm giá và quy tụ những doanh nghiệp xuất sắc nhất đã qua vòng thẩm định của các định chế tài chính quốc tế.
Thực tế trong thời gian qua (đặc biệt là qua các giai đoạn rung lắc của thị trường), rổ Diamond thường cho thấy mức độ vững vàng tốt hơn so với những đợt trồi sụt của VN-Index hay VN30. Nó phục vụ chính xác mục tiêu của mình: Đầu tư lâu dài và bền vững.
Tất nhiên, thị trường chứng khoán Việt Nam đang ngày càng trưởng thành và minh bạch hơn. Tùy thuộc vào khẩu vị rủi ro, mỗi người sẽ có một chiến lược riêng.
Những phân tích trên đây là góc nhìn và luận điểm đầu tư của cá nhân mình.
Còn bạn, bạn nghĩ sao về bộ đôi VN30 và ETF Diamond? Hãy chia sẻ bài viết và để lại cảm nhận của bạn nhé!
